informatie Duin en Kruidberg
Het natuurgebied waarin we vandaag wandelen, Duin en Kruidberg, maakt deel uit van het Nationaal Park Zuid-Kennemerland dat tussen Zandvoort en IJmuiden ligt. Behalve vanaf de parkeerplaats bij de Duin- en Kruidbergerweg is de route ook bereikbaar vanaf station Santpoort-Noord. Tijdens de wandeling komen we bankjes tegen maar het zit ook heerlijk tegen een walletje aan of aan de voet van een duin.

geschiedenis Duin en Kruidberg
Ten tijde van de Franse bezetting in het einde van de 18e eeuw werd het de inwoners van Zandvoort verboden te vissen terwijl dit vissersdorp een prachtige plek aan zee beschut achter de duinen lag al eeuwen leefde van de visvangst. Gelukkig kon men in plaats van vissen ook aardappels telen in het duingebied. Deze stonden bekend als de oersterke en niet aan ziektes onderhevige zandpiepers. Het duingebied werd het eerste recreatiegebied van Nederland en er werden grote landhuizen gebouwd op de landgoederen. In 1881 kwam de spoorverbinding met Zandvoort tot stand waardoor zelfs Keizerin Sissi een bezoekje bracht aan de mooie badplaats. Vanaf 1995 werden de gebieden die door verschillende instanties en particulieren werden beheerd samengevoegd tot het Nationaal Park Zuid-Kennemerland. Het gebied, met strand, kalkrijke duinen, binnenduinbossen en veenpolders is aangesloten op de Ecologische Hoofdstructuur in Nederland. Tot 2003 werd er nog water gewonnen uit het duingebied, nu groeit de waterbel gestaag weer aan en begint het gebied te vernatten.

wijngaardslak
Vanaf maart komt de grootste landslak van Nederland, de wijngaardslak, weer tevoorschijn. De winter heeft de slak onder de grond doorgebracht waar hij vanege zijn met kalk dicht gemetselde huisje geen last van de kou heeft. De wijngaardslak is zeldzaam en daardoor een beschermde soort. De grote grijs/witte huizen met bruine randen vallen direct op in het gras of aan de kant van een bospad. Het huis van de slak kan wel tot 5 cm groot worden. De slak eet algjes of plantjes die hun beste tijd hebben gehad. De paartijd is in mei en kleine witte eitjes komen na een week of vier uit. De huisjes van de kleine slakjes zijn dan transparant en de slak zelf lijkt wel van glas. Ook nu nog zijn wijngaardslakken een delicatesse, het schijnt dat de wijngaardslakken in delen van het land is geïmporteerd opdat Katholieken, die op vrijdag geen vlees mogen eten, van een welkome vervanging konden genieten. Nu zijn gekweekte soorten in supermarkten te koop.

ijskelder
De ijskelder van landgoed Elswout is gebouwd in opdracht van Willem Borski I tussen 1805 en 1814. In de winter werden ijsblokken uit de vijvers gezaagd en in de ijskelder bewaard. ’s Zomers werd het ijs gebruikt om voedsel en dranken koel te houden. De kelder is zo’n acht meter diep en start met een smalle gang die over gaat in een diepe put. De blokken werden bewaard tussen bladstrooisel terwijl dikke wanden en een aarden heuvel voor een uitstekende isolatie zorgden waardoor de ijsblokken wel tot twee jaar te gebruiken waren. Vanaf de jaren negentig zijn ijskelders in Nederland ingericht voor het overwinteren van vleermuizen.

Duin en Kruidberg

de wandeling
achtergrondinformatie
foto's
routekaartje


Karakteristieken
Duinlandschap, stuifduinen, duinmeren, eikenbos, voormalig landgoed.

Bijzonderheden
Voormalige landgoederen met autentieke ijskelder.

Grootte
Zuid-Kennemerland: 1174 ha

Ligging
Onder IJmuiden/Velsen

Toegankelijkheid
Vrij wandelen op paden en wegen.

links

nationaalpark kennemerland
natuurmonumenten kennemerland

Uitgelezen?

neem een proef-abonnement op een blad>